VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH HẢI DƯƠNG

https://vienkiemsat.haiduong.gov.vn

Nâng cao kỹ năng của Kiểm sát viên trong hoạt động hỏi cung bị can dưới 18 tuổi

Hỏi cung bị can là biện pháp điều tra tác động trực tiếp đến tâm lý của bị can, có vai trò quan trọng trong việc xác định sự thật khách quan của vụ án hình sự. Do đó, khi tiến hành hoạt động này, Kiểm sát viên luôn chú trọng trau dồi kiến thức, kỹ năng cần thiết để áp dụng với mọi đối tượng, đặc biệt đối với bị can dưới 18 tuổi - một đối tượng pháp lý đặc thù của pháp luật hình sự và tố tụng hình sự Việt Nam.

Để nâng cao kỹ năng của Kiểm sát viên đối với hoạt động hỏi cung bị can là người dưới 18 tuổi, chúng tôi xin đưa ra một số giải pháp sau:

Trước hết, Kiểm sát viên cần phải xác định chính xác tuổi, mức độ phát triển về thể chất và tinh thần, mức độ nhận thức về hành vi phạm tội của bị can dưới 18 tuổi để có phương thức tiếp cận, chiến thuật hỏi cung phù hợp.

Tiếp theo, Kiểm sát viên cần nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án: các biên bản ghi lời khai đối tượng, biên bản hỏi cung bị can; lời khai nhân chứng, bị hại; các tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án…đặc biệt chú ý những vụ án có đồng phạm là người đã thành niên, đánh giá vai trò, tác động của những người này đối với bị can là người dưới 18 tuổi. Chú ý tập trung vào những nội dung còn mâu thuẫn về thời gian, địa điểm xảy ra sự việc phạm tội; giữa lời khai trong các biên bản hỏi cung bị can trước đó với các vật chứng đã thu thập hay với các chứng cứ, lời khai của các bị can, người bị hại khác trong vụ án xem có mâu thuẫn không, từ đó, phân tích và xác định mục đích hỏi cung bị can để giải quyết vấn đề gì, hỏi về cái gì.

Sau đó, cần lập kế hoạch hỏi cung bị can cụ thể; thông qua kế hoạch hỏi cung đã chuẩn bị kỹ từ trước sẽ giúp cho Kiểm sát viên không bị lúng túng trước các diễn biến của quá trình hỏi cung. Trong trường hợp vụ án có nhiều bị can, cần xác định thứ tự hỏi cung hợp lý đối với từng bị can là người dưới 18 tuổi; các tài liệu, chứng cứ cần sử dụng và trình tự sử dụng; dự kiến các câu hỏi đưa ra đối với từng bị can và các hướng trả lời của bị can, từ đó dự kiến câu hỏi tiếp theo, các tình huống có thể xảy ra và biện pháp giải quyết.

01 kỹ năng hỏi cung bị can dưới 18 tuổi (trao đổi nghiệp vụ)

(Ảnh: Internet)

Trước khi bắt đầu hỏi cung, Kiểm sát viên dành một khoảng thời gian để năm bắt về tình hình sức khỏe, hoàn cảnh gia đình, lắng nghe tâm tư nguyện vọng, giải quyết các đề nghị của bị can… qua đó giải tỏa trạng thái tâm lý tiêu cực, làm cho bị can thấy được sự quan tâm của Kiểm sát viên, mong muốn khai báo thành khẩn.

Kiểm sát viên tiến hành giải thích cho bị can biết các quyền và nghĩa vụ của mình. Đồng thời giải thích thích quyền và nghĩa vụ của người giám hộ, người đại diện, người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dưới 18 tuổi theo quy định của pháp luật.

Khi tiến hành hỏi cung, Kiểm sát viên cần lưu ý các quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục tố tụng đối với người dưới 18 tuổi được quy định tại Phần thứ 7 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 và Thông tư liên tịch số 06/2018/ TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BTP-BLĐTBXH ngày 21/12/2018. Trong đó đặc biệt chú ý các nội dung:

+ Thời gian hỏi cung không được kéo dài, vì thời gian hỏi cung kéo dài sẽ làm cho bị can mất tập trung, mệt mỏi, ảnh hưởng đến kết quả hỏi cung. Trường hợp vụ án có nhiều tình tiết phức tạp cần phải hỏi cung bị can nhiều lần trong một ngày hoặc thời gian hỏi cung kéo dài trong nhiều giờ thì Kiểm sát viên cần bố trí thời gian hợp lý để cho bị can nghỉ ngơi trong quá trình hỏi cung. Cần đảm bảo hỏi cung đúng quy định theo Bộ luật tố tụng hình sự  không quá 02 lần trong một ngày, mỗi lần không quá 2 giờ, không hỏi cung bị can vào ban đêm.

+ Khi tiến hành hỏi cung, Kiểm sát viên phải phải bình tĩnh, kiên trì, không nóng nảy, không cáu gắt đối với bị can, có thái độ thân thiện, nhẹ nhàng, sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu, phù hợp với độ tuổi, giới tính, khả năng nhận thức của bị can. Xem xét áp dụng các biện pháp phù hợp nhằm giảm đến mức thấp nhất thời gian, số lượng lần hỏi cung và phải tạm dừng ngay việc hỏi cung khi bị can có biểu hiện mệt mỏi, ảnh hưởng đến khả năng khai báo chính xác, đầy đủ.

Trong quá trình hỏi cung bị can Kiểm sát viên không được áp đặt ý thức chủ quan của mình gây tâm lý hoang mang lo sợ, bắt buộc bị can phải khai báo. Kiên trì, kết hợp nhu, cương vận dụng linh hoạt các phương pháp, chiến thuật hỏi cung bị can và kinh nghiệm sống để đấu tranh giải thích và thuyết phục bị can khai.

+ Kiểm sát viên tùy tình hình thực tế phát sinh trong quá trình hỏi cung để áp dụng các chiến thuật hỏi cung đã dự kiến trong kế hoạch cho phù hợp, nhằm thu thập lời khai của bị can về hành vi phạm tội của bản thân, những người đồng phạm (nếu có). Xuất phát từ đặc điểm người dưới 18 tuổi dễ bị chi phối bởi nhiều yếu tố như: trạng thái cảm xúc, nhận thức pháp luật, dễ bị xúi giục, tác động tâm lý… dẫn đến hành vi nhận thức sai lầm, dễ sa ngã dẫn đến vi phạm pháp luật, do vậy, chiến thuật hỏi cung bị can chưa thành niên cũng chịu sự tác động bởi những đặc điểm tâm lý ở lứa tuổi này.

+ Trường hợp bị can không nhận tội, từ chối khai báo, khai báo gian dối:

Yêu cầu đặt ra đối với Kiểm sát viên trong trường hợp này là phải có những hiểu biết cần thiết về tâm lý học, khoa học giáo dục cũng như về hoạt động đấu tranh phòng, chống tội phạm là người dưới 18 tuổi nói chung, hoàn cảnh gia đình, đặc điểm nhân thân, nguyên nhân phạm tội, sự giáo dục của nhà trường của bị can đó nói riêng để có chiến thuật hỏi cung phù hợp.

+ Quá trình hỏi cung bị can, Kiểm sát viên cần kết hợp phân tích giáo dục, uốn nắn các hành vi vi phạm pháp luật, các hành vi lệch lạc của bị can là người dưới 18 tuổi, làm cho họ thấy rõ những sai phạm của mình, tự giác sửa chữa, không tái phạm.

Khi kết thúc hỏi cung, Kiểm sát viên cần kiểm tra lại hình thức, nội dung của biên bản hỏi cung để kịp thời khắc phục những thiếu sót. Trường hợp có sự sữa chữa, bổ sung nội dung biên bản thì Kiểm sát viên và bị can cùng ký xác nhận vào bản cung. Sau khi hỏi cung, cần trích cứu lại lời khai của bị can, tiến hành so sánh, đánh giá sự phù hợp giữa lời khai của bị can với các chứng cứ khác đã thu thập có trong hồ sơ vụ án để có hướng điều tra, giải quyết tiếp theo. Biên bản hỏi cung bị can phải được đưa vào hồ sơ vụ án để làm căn cứ xử lý bị can trước pháp luật.

Trên đây là một số giải pháp nâng cao kỹ năng của Kiểm sát viên trong hoạt động hỏi cung bị can dưới 18 tuổi tập trung giải quyết từng bước trong quá trình thực hiện. Việc áp dụng các kỹ năng hỏi cung phải tuân thủ chặt chẽ quy định của pháp luật, đảm bảo quyền và lợi ích tốt nhất cho người dưới 18 tuổi phạm tội.

                                                                      Nguyễn Thị La, Lương Ngọc Anh 
VKSND huyện Nam Sách

Tác giả: admin

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây